आज हामी आफू को हौ भन्ने पट्टी रत्ती भर पनि चासो राख्दैनौ बरु अरुको देखासिकी गरी कागले कान लग्यो भन्न साथ कागको पछि दौडन जान्छौं ।

यस लेख द्घारा किरात लिपी र किरात लिम्वू जातीको भाषाको बिकासक्रम सम्बन्धी छोटो चिनारी दिन गईरहेको छु । किरात कुल भित्र धेरै जातजातीहरु पर्दछन् । धेरै जातजातीमा फैलिएर रहेका किरात कुलभित्र धेरै भाषाहरु छन् । भाषाको विकास क्रम आफ्नै ठाउँमा रहे पनि सम्पर्ूण्ा किरातीले प्रयोग गर्ने लिपी भने एउटै छ ।

संविधानसभाको निर्वाचनमा सर्वाधिक ठूलो दल सावित भएको नेकपा माओवादीको महत्वाकांक्षा मन लोभ्याउने खालको छ । संविधानसभाको पहिलो बैठकपछि यसको नेतृत्वमा सरकार बन्ने निश्चित भैसकेको छ ।

म रोएकी छु , असाध्य संग मन कुँडिएको छ । स्वदेशको सम्झना र विदेशको पिडाले मन भक्कानिएर ढिकीको मुसलले थिचिएको हात जस्तो छिया-छिया भएर चहर्याईरहेको आँत लिएर म कतार प्रवासिन बाध्य भएकी थिएँ ।

नेपालमा कम्युनिष्ट तथा बामपन्थी शक्तिको संख्यात्मक क्षमता बढिरहेको कुरा पटक पटकको निर्वाचमा प्रकट भएको जनमतवाट समेत प्रष्ट देखिदै आएको हो । सम्पन्न ऐतिहासिक संविधान सभाको राष्ट्रिय निर्वाचनका बेला पनि यो बाम शक्ति देशमा सबैभन्दा ठूलो शक्तिरहेछ भन्ने कुरा पुनः प्रमाणित भएको छ ।

संविधान सभाको निर्वाचन परिणाम पश्चात सम्पूर्ण नेपाली राष्ट्रको राजनीतिक भविश्य वारे उत्साहित र उत्सुक नजरले हर्दै विभिन्न अड्कलहरु काटिरहेकाछन्। निर्वाचन् परिणामले धेरै समस्याहरुलाई सहज र शान्तिपूर्ण निकासको अवसर दिएको छ।

मातृभूमीमा बसेर आफ्नो आवश्यक्ता पुरा गर्न नसकेका थुप्रै आङ डोल्माहरु, आफ्नो जीवन संगिनीका जीउ ढाक्न र अबोध बालबालिकाको पेट भर्न धौ धौ भएका टासी, ल्हाक्पा.....

संसारमा कुनै पनि विकासशील र उन्नतिशील जातीका आ आ?नै भाषा, लिपि,धर्म, संस्कृति, साहित्य र इतिहास हुन्छ । हाम्रो देश नेपालमा पनि विभिन्न जातिहरुमा आ आ?नो किसिमको भाषा, लिपि,संस्कृति र संस्कार भएको पाईन्छ ।

विशेष गरेर मेला बजार चाडबाड र खुशीयालीमा लिम्बू समुदायका युवक युवती मिलेर एकले अर्काको हात समाई गोलाकार भएर "पालाम" -लिम्बू भाषाको गीत) गाउँदै नाचिने नाचलाई धाननाच भनिन्छ ।

सुनसरी जिल्लामा थुप्रै राम्रा स्थानहरु छन् । ती मध्ये वराहक्षेत्र निकै प्रसिद्ध क्षेत्र मानिन्छ । वराहक्षेत्रलाई विशेष गरी तीर्थस्थलका रुपमा निकै चर्चित मानिन्छ । अझ वराहक्षेत्र धार्मिक पर्यटकिय क्षेत्रका रुपमा विकास हुँदै जानु सबैका लागि खुशीको कुरा हो तर दुःखको कुरा चैं त्यहाँ सम्म पुग्नलाई यातायातको सुविधा अझै पनि राम्रो हुन सकेको छैन । हामीले यातायातको सुविधा र राम्रो होटलको विकास गरेर पर्यटकीय क्षेत्र पनि बनाउन सक्छौं बराहक्षेत्रलाई ।

लिम्बूवान जातीय मुक्ति आन्दोलन अहिले सामन्ती एकात्मक राज्यसत्तासँग आमनेसामने वारपारको निर्णायक संघर्षमा गुज्रिरहेको छ भने संघीय राज्य पक्षधरहरुबीच लिम्बूवान स्वायत्त राज्यको वस्तुगत आधार र वैज्ञानिकतको सवालमा लिम्बुवान जातीय स्वागत्त राज्यको सुनिश्चितताको सवालमा यसको भौगोलिक सिमाना र क्षेत्रको सवालमा गम्भिर वैचारिक बहसमा गज्रिरहेको छ ।

र्सवहारा शक्तिहरुको निम्ति कुनै त्यस्तो समय र भौगोलिक स्थान हुदैन, जहाँबाट यस्को पक्षमा रहेको संगठन तथा संस्थाहरुले आफ्नो क्रियाकलाप सञ्चालन गर्न सक्दैनन् ।

चैत २८ गते संविधानसभा निर्वाचनको तिथि तय भइसकेको छ । सात राजनीतिक दलहरू कुनै पनि हालतमा चुनाव गर्ने प्रतिबद्घता जनाइरहेका छन् ।

करिब एक दशकको सशस्त्र जनयुद्ध र १९ दिने ऐतिहासिक जनआन्दोलनको बलद्वारा निर्मित अन्तरिम संविधान-२०६३ मा सयौं वर्षेखि उत्पीडित आदिवासी, जनजाति र जातिहरुको केही सीमित मौलिक अधिकारहरु संस्थागत गरिएको छ ।

प्रवासबाट अन्तरिम सरकारको यो मन्त्रीमण्डल निकम्मा मात्र होइन, सात दलका शीर्ष नेताहरुको मिलिभगतमा राष्ट्रलाई व्रम्हलुट गरी आनन्दको रजाइं चलाउने स्वर्ण अवसरको रुपमा उपयोग गर्ने षडयन्त्रमा अल्झिएको रहस्य रात-दिनका उनीहरुको कूकृत्यको सार्वजानिक पोल खुल्न पुगेको छ ।

माघ पर्वलाई नेपालका धेरैजसो हिन्दू धर्मावलम्बीहरू महत्वका साथ मान्ने गर्दछन् । यसरी माघ सबैले मानेतापनि थारुहरूका लागि भने यो अहं महत्वको पर्व मानिन्छ ।

भारतीयद्वारा अतिक्रमण भईरहेको सुस्ता क्षेत्रका जनता नेपाली भूमिको रक्षाका लागि काठमाडौंमा आइपुगेका छन्।

थारु समुदायहरुको महान् चार्डको रुपमा प्रचलित माघीलाई एउटा पर्वको रुपमा मान्ने गरिन्छ । माघ महिनाको पहिलो दिन अर्थात १ गते थारु जातिमा महत्वपर्ूण्ा दिन मानिन्छ ।

जबसम्म राज्य र वर्ग रहन्छ, तबसम्म आफ्नो भूगोलको सीमा के-कति भन्ने विषय उठी नै रहन्छ र उठाउनु पनि जरुरी देखिन्छ ।

समाजका सबै खाले शोषण र उत्पीडनविरुद्ध लड्ने पार्टी कम्युनिष्ट पार्टीहरु । समाजमा सबैभन्दा उत्पीडितवर्ग, र्सवहारावर्ग जसको आफ्नो भन्नु केही पनि छैन;